نوروز

نوروز د ویاړلو آریائیانو (نجیب زاده ګانو) جشن دی. اوس دغه ورځ د افغانستان ترڅنګ په نورو ګاونډیو؛ لکه ایران، تاجیکستان، پاکستان او آن هند کې لمانځل کیږي.

بیست حوت بود؛ میله‌ی سمنک داشتیم. آن شب، سمنک جوش می‌خورد و دختران جوان، شاد و بی‌خیال می‌رقصیدند. بر تن‌های‌شان لباس‌های رنگارنگ: سفید، سرخ، آبی، مانند گل‌های بهاری، مانند نوروز، مانند آزادی، همان‌قدر زیبا، همان‌قدر شاد، محفل را رنگین ساخته بود.

د افغانستان شمال او لویدیځ کې چې څه ډول د نوي کال او پسرلي هرکلی کیږي او له تاریخي لرغونتیا سره د تړاو له امله یې ارزښت لوړیږي، په ختیځ او سویل ختیځ کې بیا هغومره په جمع و جوش نه نمانځل کیږي او نه یې پر لرغونتیا دومره د چا علم رسیږي.

نویسنده: ماندانا تیشه‌یار – نویسنده و پژوهش‌گر حوزه روابط بین الملل   چگونه نوروز به کار ام‌روز می‌آید؟ ۱۲ کشور جهانِ نوروز، این آیین باستانی را به عنوان میراث فرهنگی…

بریده‌ای از رمان منتشرنشده‌ی «انتحاری در آفساید»؛ نوشته‌ی دکتر داوود عرفان

نوروز نه یواځې دا چی د لمر له ګرځېدو سره سم؛ یو شمسي تحول او د شپې او ورځې سره برابرېدل دي، بلکې د بزګرۍ د چارو د پیل وخت دی. اوس چې زموږ عصري دفتري، مالی او حسابي، تعلیمي او شخصي چارې له شمسی کلیز سره برابرې دي، نو د دهقانۍ له چارو پرته، د نورو کارونو تړلتیا مو له دې ورځې سره د دې لامل شوې ده چې نوروز نور هم اهمیت ومومي. پخوا چې دا عصری چارې له شمسی تقویم سره نه وې تړلې هم نوروز زموږ د خلکو په نزد د درناوي وړ و.

به عقیده‌ی نویسنده‌ی کتاب «بلخ؛ قدیم‌ترین شهر ایران در آسیای مرکزی»، حیات سیاسی بلخ به توانایی جذب فرهنگ و دست‌آوردهای جامعه‌ی شهری از سوی این تازه‌واردان بسته‌گی داشت. هم‌چنان که بعد از ورود اسلام به این خطه نیز، بلخ محل انتقال فرهنگ و معارف اسلامی بوده است. اهمیت بلخ و ثروت‌مندی آن به موقعیت مرکزی این شهر که محل تلاقی راه‌های تجارتی بود، بسته‌گی داشت.

هر بارکه هنگامه‌ی نوروز می‌رسد و دیرینه‌شناسان از باورهای نسبت به نوروز و اندر باب نوروز، بی‌باکانه می‌نویسند، خواننده‌ی نوروز می‌شویم. از مبانی نظری آن یادداشت‌ها مفاهیم گوناگون می‌خوانیم. از آن‌گاه و این‌جاست که با فلسفه، سرگذشت، ماهیت و واقعیت آن بیگانه‌تر می‌شویم. نامه‌ها و نگارش‌های نوروزشناسان و نوروزباوران در زیر آسمان یک‌نواختی و کرختی مفاهیم افزوده و مرتبط با نوروز، اشتیاق خواندن و دانستن را در نوروزپژوهی و کارشناسان آن کاهش می‌دهد و تردید بر واقعیت رازناک‌بودن نوروز را تقویت می‌نماید.

در وجه خاص، که مطالعه نوروز در چرخه زیست تمدنی مردم افغانستان/ خراسان/ایران شرقی، وظیفه این مقاله است، نوروز اسطوره، تاریخ، سیاست، سرور، سوگ، غذا، پوشاک و … زیست تمدنی مردم افغانستان را تحت تأثیر قرار داده است. در این مقاله سعی برآن است که حضور نورزو به مثابه یک امر ایرانی/پارسی پایا و پویا در چرخه زیست مدنی مردم افغانستان پژوهش شود.

سیال یوسفی؛ لیکوال او څېړونکی نوروز چې د تاریخ په اوږدو کې د دې سیمې د لرغونو رسمونو او رواجونو له ډلې یو ګڼل کیږي، له اوږدو پیړیو راهیسې د…